'Alsof we twee eeuwen terug in de tijd zijn'
Verhalen van slachtoffers van mensenhandel komen maar zelden naar buiten. Schaamte en angst voor repercussies van mensenhandelaren maken dat veel slachtoffers er het zwijgen toe doen.
"Het is een internationaal probleem en bijzonder complexe materie", meent documentairemaakster Eveline van Dijck. Mensen krijgen vaak onder valse voorwendselen banen aangeboden waarbij hun papieren ingenomen worden. Ze kunnen geen kant meer uit.
"Je kan als slachtoffer je baas of de mensenhandelaar wel aangeven, maar dan heb je meteen geen inkomsten meer. Mensen denken bij mensenhandel vaak aan gedwongen prostitutie, maar veel slachtoffers komen in de landbouw of andere sectoren van de samenleving terecht." De werkomstandigheden daar zijn niet zelden erbarmelijk. "Alsof we twee eeuwen terug in de tijd zijn."
Foto: Kay Chernush/BLinN
Toch zijn er slachtoffers die hebben besloten voor zichzelf op te komen. Zo heeft een groep vrouwelijke slachtoffers in 2008 besloten dat zij een rol willen spelen bij het ondersteunen van andere slachtoffers en dat ze naar buiten willen treden met hun verhalen om zo onder meer de politiek en de hulpverlening te informeren.
Bijgestaan door BLinN, een project van Humanitas en Oxfam Novib dat zich inzet voor de strijd tegen mensenhandel, hebben de vrouwen de zelforganisatie ‘Samen Sterk’ opgericht. Documentairemaakster Eveline van Dijck volgde de vrouwen anderhalf jaar.
Het resultaat is te zien in de documentaire ‘Sterke vrouwen’. "Ik heb de vrouwen vanaf het begin gevolgd. Vanaf de eerste bijeenkomst bij BLinN, waarbij ze vertellen waarom ze zich in willen zetten voor ‘Samen Sterk’ tot en met de vele activiteiten die ze doen. Zoals de trainingen die ze kregen om de organisatie vorm te geven, het leren omgaan met interviews en fotosessies. Maar ook laat ik zien hoe ze theaterworkshops hebben gevolgd om voor hulpverleners en politici hun dilemma’s uit te beelden.”
Aanvankelijk wilde geen van de vrouwen herkenbaar in beeld: de angst voor wraakacties van mensenhandelaren en de schaamte, zeker bij vrouwen die gedwongen in de prostitutie hadden gewerkt, was te groot. Maar mettertijd hebben enkele vrouwen er toch mee ingestemd om herkenbaar gefilmd te worden. Van Dijck: “Ze hadden zoiets van: We moeten ons wel tonen!”
De documentaire ‘Sterke vrouwen’ wordt op 18 oktober, de Europese dag tegen de mensenhandel, via HUMAN op Nederland 2 uitgezonden om 23.00 uur. Op dezelfde dag organiseert BLinN tijdens de Europese dag tegen de mensenhandel in Wenen een workshop rond de film.
