Blog Lodewijk de Waal

Vorig jaar organiseerden we de Humanitas DichtbijDag voor de eerste keer, bij wijze van proef. Experiment geslaagd, konden we concluderen. Dus nu we dit jaar 65 jaar bestaan, doen we het nog eens dunnetjes over.

Humanitas is nergens hetzelfde. Onze afdelingen en districten bepalen zelf welke vrijwilligersactiviteiten ze uitvoeren. Is er vraag naar, dan haakt Humanitas erop in. Ook hoe Humanitas invulling geeft aan de DichtbijDag verschilt per locatie. Dat kan een informatiemarkt zijn, een rondleiding, een lezing, noem maar op. Om een compleet beeld van Humanitas te krijgen, zou u eigenlijk een dagje door Nederland moeten toeren.

Natuurlijk ga ik op 25 september ook zelf het land in. Waar precies, dat weet ik nog niet. De DichtbijDag-website geeft een overzicht van wat er op 25 september in den lande te beleven is. Daar zal ik een uitgebreide studie van maken. En dan? Dan laat ik me verrassen.

Had u nog geen plannen voor 25 september, dan hebt u die nu. Houd de website van de DichtbijDag en uw regionale dagblad en huis-aan-huisbladen in de gaten voor het laatste nieuws. En laat u dan, net als ik, verrassen door wat Humanitas in uw woonplaats of regio te bieden heeft. Onze vrijwilligers laten het graag aan u zien.

Het CDA is nu ‘informeel’ aan het bekijken of de partij van Wilders toch niet salonfähig te maken is. En dat nog wel op aandringen van de oude en wijze Minister van Staat Lubbers, die zich eerder in niet mis te verstane bewoordingen tegen het gedachtegoed van de PVV uitsprak. De christen-democratische wegen lijken weer eens ondoorgrondelijk. Zit er een meesterlijke strategie achter? Je zou het hopen.

Lubbers haalde ooit met instemming een Jezuïtisch gezegde aan: ‘het is beter achteraf vergiffenis te vragen dan vooraf toestemming’. Je weet het dus maar nooit met hem. Laten we hopen dat hij niet achteraf vergiffenis komt vragen voor het formeren van een coalitie waarin de ontwikkelingssamenwerking wordt gehalveerd, de armoede wordt bevorderd en de hypotheekrenteaftrek ook deze stresstest glansrijk blijkt te doorstaan.

Allerlei varianten gaan nu rond, waaronder een door Maxime Verhagen gelanceerd gruwelkabinet: een VVD en PVV kabinet met gedoogsteun van het CDA. Kan ‘ie er op elk gewenst moment de stekker uit trekken.

Ze moeten het zelf weten, natuurlijk, maar ik zou er niet aan beginnen. Onwillekeurig kwam bij mij een uitspraak naar boven van Burger, een vroegere fractievoorzitter van de PvdA: “afspraken met confessionelen zijn als scheten in een netje”. Maar dat was natuurlijk vroeger, want Verhagen is een eerbaar man…

Voor allerlei organisaties als Humanitas is het dus wachten in wat voor politieke en financiële omgeving ze volgend jaar hun plannen kunnen uitvoeren. Wordt de subsidiespons (term van de PVV) uitgeknepen of wordt er gewerkt aan versterking van de sociale cohesie? Het blijft spannend.

Aan de informatietafel zitten de drie partijen die het best scoren op de humanistische meetlat: VVD, D66 en GroenLinks. Thema’s die voor ons belangrijk zijn, zoals euthanasie, openbaar onderwijs, stamcelonderzoek, abortus en de scheiding tussen kerk en staat, lijken bij deze drie partijen in goede handen.

Aan de PvdA kan het vrijwilligerswerk worden toevertrouwd. In elk geval volgens het verkiezingsprogramma, want in de CPB-berekeningen werd hiervoor geen extra geld uitgetrokken. Maar de prestaties van de voormalige staatssecretarissen Bussemaker van VWS en Albayrak van Justitie op dit voor Humanitas zo belangrijke gebied geven goede hoop voor de toekomst.

En of we dan het CDA zullen gaan missen? Misschien wel als het gaat om de rol van het maatschappelijk middenveld. Daar hadden ze bij het CDA altijd meer oog voor dan een partij als D66. Hier ligt dus een opgave voor met name de PvdA: vergeet de stem van de georganiseerde burger niet, of die nu wordt verwoord door vakbonden of door levensbeschouwelijke organisaties als het Humanistisch Verbond.

Fijn is wél dat de PVV, geheel in de traditie van de collegevorming in Almere en Den Haag, zichzelf weer buitenspel heeft gezet: een doorzichtige schwalbe. En dan maar mopperen over die ‘theedrinkers’, die hen als zwervers, als paria’s op de stoep laten staan. Misschien heeft Humanitas Onder Dak nog een plekje voor hen…

Als ik terugkom van vakantie hoop ik dat de informateurs flink op streek zijn en dat zij de warme woorden in hun verkiezingsprogramma’s over de rol van vrijwilligers in de samenleving niet zijn vergeten. Bezuinig vooral niet op investeringen in een fatsoenlijke samenleving.

Het 65-jarig jubileum van onze vereniging zet je aan het denken over je eigen Humanitas-verleden.

Nú ben ik natuurlijk als directeur betrokken bij Humanitas, maar in mijn herinnering ben ik minstens twintig jaar lid.

Het gekke is, dat ik mij niet meer precies herinner waarom ik lid werd. Waarschijnlijk door een humanistische mailing, want lid van het Humanistisch Verbond ben ik al langer. In mijn beleving zijn er veel samenhangende lidmaatschappen: de vakbond, de PvdA, de VARA, de VPRO, donaties aan HIVOS en betrokkenheid bij HV en Humanitas. Ik ben nog altijd een beetje ‘verzuild’, ben ik bang. Gelukkig is Humanitas breder dan ‘mijn zuil’.

Het is mij daarbij vergaan zoals veel leden: je bent uit sympathie lid en weet ook niet zo precies wat de organisatie doet. Daar kreeg ik zelf pas een helder beeld van in de periode direct voor mijn aantreden als directeur. Een bijzondere tijd, waarin ik me oriënteerde en meeliep met thuisadministratie, vriendschappelijk huisbezoek, en op een kindervakantieweek in het nachtspel als koe in het bos heb gelegen…

In de afgelopen jaren heb ik ook veel vernieuwing gezien: de uitbouw van de thuisadministratie-projecten, de ontwikkeling van het chatproject Het Luisterend Oog,  de start van een project als Begeleide OmgangsRegeling. We kunnen als vereniging wel 65 worden, met pensioen gaan we niet, zelfs niet op ons 67ste!

Als ik geschiedenis en hedendaagse praktijk van Humanitas op me laat inwerken, dan realiseer ik me hoe bewonderenswaardig en misschien ook wel hoe wonderlijk het is, dat er duizenden vrijwilligers, zijn die niet alleen verantwoordelijkheid voor zichzelf nemen, maar die ook hun betrokkenheid op anderen en op de samenleving in praktijk brengen. In besturen en in contacten van mens tot mens. Hulde!

Ik ben als humanist nog nooit zo vaak ter kerke gegaan als sinds ik bij Humanitas werk. De gemeente Reeuwijk gaat in 2011 samen met de gemeente Bodegraven. Daarom wil Puree de krachten bundelen met de uitkeringsgerechtigden van Bodegraven. Er waren vertegenwoordigers van uitkeringsgerechtigden uit beide gemeenten – zo’n vijftig man in totaal – op de bijeenkomst afgekomen.

Ik heb er verteld over hoe humanisten tegen armoede aankijken. Over de gevolgen van armoede voor jongeren – één op de acht kinderen in Nederland leeft in armoede – en hoe armoede het in de hand werkt dat mensen de regie over hun eigen leven verliezen. Terwijl dit voor humanisten zo’n groot goed is. Ik heb verteld over hoe de vrijwilligers van Humanitas bijdragen aan armoedebestrijding, met bijvoorbeeld Home-Start, thuisadministratie en de kindervakantieweken. En hoe de Sociale Alliantie, waar Humanitas lid van is, zich hier hard voor maakt.

De secretaris van de Sociale Alliantie, Raf Janssen, vertelde hoe de alliantie gemeenten wil verleiden om zichzelf uiterlijk 2020 armoedevrij te maken. Dan kan er bij de gemeenteborden mooi een bordje ‘deze gemeente is armoedevrij’ worden geplaatst, net als kernwapenvrije gemeenten dat in de jaren tachtig deden.

Aan het einde van de avond tekenden vrijwel alle aanwezige organisaties ervoor om de nieuwe gemeente Reeuwijk-Bodegraven armoedevrij te maken: van CDA en ChristenUnie tot PvdA en GroenLinks. Daar gaat Puree ze aan houden. Met een Goudse kaas in de tas en een goed gevoel over hoe de armoedeproblematiek aan de basis leeft, vertrok ik weer naar huis. Nooit gedacht dat kerkbezoek zo verkwikkend kon zijn.