Humanitas 75 jaar

Humanitas 75 jaar – de geschiedenis

31 mei 1945

Het begon klein, op een bovenkamertje met – zo vlak na de oorlog – gebrek aan van alles: papier, meubels, een fiets. Maar met een geleende schrijfmachine gingen de oprichters , de drie sociaaldemocraten Joris in 't Veld, Piet Faber en Jo Boetje, voortvarend te werk en er kwamen afdelingen door het hele land. Eerst in Utrecht, toen Amsterdam en daarna in Rotterdam. Begin 1946 telde de stichting al 23 afdelingen en op 1 januari 1947 waren dat er 36.

Vanaf 1955 kwam Humanitas echt goed van de grond: de organisatie groeide flink. Zelfs zo dat beroepskrachten leiding kwamen geven aan het toenemend aantal vrijwilligers. En speciale 'functionarissen' gingen het maatschappelijk werk coördineren en bevorderen. De verzorgingsstaat werd uitgebouwd. Nederland kreeg een minister van Maatschappelijk Werk en Humanitas bloeide als nooit te voren. 

Vóór 1965 leunde de maatschappelijke hulpverlening zwaar op liefdadigheid – op kerken en instellingen. Maar vanaf 1965 was bijstand een recht, dankzij de Algemene Bijstandswet van de overheid. Voor Humanitas lag daar een kans. Iedereen die bijstand ontving voor z'n levensonderhoud, was nu vrij om zich voor verdere, niet-materiële hulp te wenden tot een organisatie voor maatschappelijk werk naar eigen keuze. Tot Humanitas of vergelijkbare organisaties. Conform de tijdsgeest trok Humanitas zich het lot aan van nieuwkomers in Nederland, zoals zigeuners en buitenlandse werknemers, en andere mensen die werden achtergesteld. Kwesties werden projecten.

Analoog aan de ideeën over de maakbare samenleving werd in de jaren zeventig en tachtig de term 'samenlevingsopbouw' populair. Dit concept paste goed bij de ideologie van Humanitas en de vereniging hield zich er actief mee bezig. Humanitas noemde zich in die jaren 'Nederlandse vereniging voor maatschappelijke dienstverlening en samenlevingsopbouw.' Het uitgebreide palet aan activiteiten weerspiegelde zich in de reclame slogan: 'Humanitas, daar kun je alle kanten mee op'.

In de jaren tachtig en negentig daalde het aantal leden van Humanitas naar een dieptepunt. Ook het aantal activiteiten nam af. Het leek erop dat de sociale bewogenheid in Nederland terugliep. Vooral jongeren hadden geen belangstelling meer. De vereniging vergrijsde. Maatschappelijk activeringswerk stond onder druk doordat de overheid de subsidies afbouwde. In 1995 kondigde staatssecretaris van VWS, Erica Terpstra, haar voornemen aan om de subsidie op het maatschappelijk activeringswerk helemaal te beëindigen. Hiermee kwam een einde aan de jarenlange subsidiëring van landelijke voorzieningen op dit terrein. Humanitas moest voortaan de eigen broek kunnen ophouden. Doordat de roep om vrijwilligerswerk belangrijker werd, zag Humanitas kansen in sociaal ondernemerschap.

Humanitas maakte een enorme groei door, mede door de invoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) in 2007 en de opvolger daarvan in 2015. Steeds meer mensen deden een beroep op de hulp van een vrijwilliger, vaak omdat ze na of naast een hulpverleningstraject extra steun nodig hadden.

Door flink stijgende zorgkosten en de financiële crisis werd veel zorgverlening beetje bij beetje uitgekleed. De overheid koerste sinds kabinet Balkenende II (2003-2006) ook aan op grotere zelfredzaamheid van de burger, groter dan velen onder de verzorgingsstaat gewend waren. Waar voorheen bijvoorbeeld een thuiszorgmedewerker nog tijd had om even naar buiten te gaan met iemand met psychische klachten of een oudere die moeilijk ter been is, moest dat soort hulp voortaan uit het eigen sociale netwerk komen. De Koning maakte het in zijn Prinsjesdagrede van 2013 officieel: de klassieke verzorgingsstaat gaat langzaam maar zeker plaatsmaken voor de participatiesamenleving waarin van iedereen die dat kan, verwacht wordt dat hij verantwoordelijkheid neemt voor zijn of haar eigen leven en voor zijn of haar omgeving.

Door deze ontwikkeling werd de samenwerking met gemeenten en andere organisaties in zorg en welzijn nog hechter. Want lang niet iedereen heeft iemand in zijn netwerk die bij dergelijke zaken kan helpen. Voor het waarborgen van enige levenskwaliteit werden de vrijwilligers van Humanitas steeds noodzakelijker. 

Humanitas gaat steeds meer een onderdeel vormen van het netwerk van voorzieningen en hulpmogelijkheden. Tot op de dag van vandaag staat Humanitas midden in een samenleving waarin iedereen moet kunnen meedoen.  

Vanaf 31 mei 2020 viert Humanitas haar jubileum jaar. De geplande activiteiten konden vooralsnog geen doorgang vinden, maar we blijven u op de hoogte houden van de nieuw te plannen activiteiten en onze projecten die wij oppakken binnen Drechtsteden.

Heb je na dit artikel vragen of wil je in contact komen met Humanitas Hoeksche Waard, laat het ons weten via humanitashwgo@outlook.com.

 

Terug naar het nieuwsoverzicht