Het Hogeland

Eenzaamheid

Bij Humanitas leeft de kerstgedachte het hele jaar door

Terwijl de overheid verwacht dat wij vaker onze familie, vrienden en buren inschakelen als we hulp nodig hebben, blijkt dat in de praktijk toch lastig.

Onlangs kwam het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), met een rapportage waaruit blijkt dat maar liefst éénderde van de ondervraagden geen beroep denkt te kunnen doen op het eigen netwerk.

Ook eenzaamheid dreigt een steeds groter probleem te worden: van de mensen die zijn aangewezen op maatschappelijke ondersteuning, zegt één op de vijf zich eenzaam te voelen.

 

Eenzaamheid is niet alleen een rotgevoel maar volgens verouderingswetenschapper Van Bodegom, in een recent artikel in de Volkskrant, ook ‘dodelijker dan roken’. Mensen die eenzaam zijn hebben, volgens hem, een 40 procent grotere sterftekans dan mensen die gezelschap hebben. 

Reden genoeg om juist in deze maand, waarin alles lijkt te draaien om gezellig samenzijn, eens te kijken hoe gevoelens van eenzaamheid kunnen ontstaan en belangrijker nog: wat we er (zelf) tegen kunnen doen.

 

“Eenzaamheid is natuurlijk niet alleen iets van de feestdagen”, benadrukt Bernadette Bak, coördinator Vriendschappelijk Huisbezoek bij Humanitas, “het wordt dan alleen nog sterker beleefd omdat iedereen om je heen het leuker lijkt te hebben dan jij”. 

“Maar”, voegt zij er lachend aan toe, “het helpt al om te bedenken dat al die vrolijkheid vooral een plaatje is dat ons door de commercie wordt voorgehouden. Want in de praktijk wordt er vaak heel wat af geruzied rond die kerstboom hoor!”

 

“Gevoelens van eenzaamheid heeft iedereen wel eens”, vervolgt zij. “Maar échte, en dan bedoel ik langdurige eenzaamheid, wordt langzaam opgebouwd en heeft vaak met verlies te maken”.  

Iemand kan zijn baan bijvoorbeeld kwijtraken, of zijn partner. Een dierbare verliezen of zijn gezondheid. Financiële zorgen krijgen. Of erger nog: een combinatie van deze factoren.  In alle gevallen heeft dit verlies invloed op het netwerk: het krimpt: minder mensen om je heen betekent minder sociale contacten. Isolement dreigt en eenzaamheid ligt op de loer.

Wanneer de balans doorslaat naar eenzaamheid ligt voor iedereen anders.

Want niet iedereen heeft dezelfde behoeften aan sociaal contact. 

Bernadette Bak: “Soms worden mensen bij ons aangemeld door familie bijvoorbeeld, of de huisarts. Maar als je dan met ze in gesprek gaat blijkt dat ze weliswaar veel alleen zijn maar zich toch niet eenzaam voelen. Aan de andere kant zijn er ook mensen die wel voldoende mensen om zich heen lijken te hebben maar zich toch (erg) eenzaam voelen.” Dat laatste komt bijvoorbeeld wel voor bij mensen die langdurig of ernstig ziek zijn. Zij houden zich vaak flink voor hun omgeving. Het helpt dan als je je hart zo nu en dan eens kunt luchten bij een relatieve buitenstaander zoals een vrijwilliger van Humanitas.

 

Maar hulp vragen is lastig. Voor bijna iedereen. En zeker als je je eenzaam voelt.  Bernadette Bak: “Gevoelens van eenzaamheid zijn omgeven met schaamte. Zeker op het Groningse platteland. Men houdt hier toch graag de eigen broek op.

“Nait soezen” is het motto! Dus als je je dan eenzaam voelt dan ‘heb je iets niet goed gedaan’, is de redenering. Onzin natuurlijk want eenzaamheid kan iedereen overkomen:

arm, rijk, jong en oud, ziek of gezond, als het leven maar genoeg tegenzit komt iedereen aan de beurt.

Juist vanwege die schaamte kan het dan fijn zijn als een iemand buiten je eigen netwerk, je even bij de hand neemt.” 

“Maar, en dat is belangrijk”, onderstreept Bernadette Bak, “wij dringen daarbij niets op en dringen ook niet aan. Wij staan naast de deelnemer en niet erboven. Hún behoeften staan altijd centraal. 

Bovendien, ook niet onbelangrijk, is onze hulp altijd gratis. We vinden laagdrempeligheid namelijk erg belangrijk.”

 

“Maar”, benadrukt zij, “ook in het geval van eenzaamheid is voorkómen echt beter dan genezen. Wat dat betreft heeft het feit dat we in een krimpgebied wonen nu ook eens een voordeeltje: De mensen die overblijven worden zorgzamer en alerter op elkaar. Hoe kleiner de dorpen, hoe meer iedereen elkaar kent. Dan houd je eigenlijk vanzelfsprekend een oogje op elkaar. 

Je ziet op dorpsniveau ook allerlei initiatieven ontstaan. Van gezamenlijke dorpsmaaltijden, tot zorg coöperaties, kunst- en muziekrondes en buurtborrels. 

Allemaal laagdrempelige activiteiten waarbij je ongedwongen aan kunt sluiten.

Maar het allerbelangrijkste is toch wel om de kwaliteit van je netwerk te onderhouden.  Wees dus zuinig op je vrienden- en kennissenkring. En wees zorgzaam voor elkaar. En

alsjeblieft”, voegt zij er glimlachend aan toe,: “niet alleen met Kerst!” Tot slot een aantal handige tips uit de praktijk.

 

Eerst en vooral: wees aardig voor jezelf! ​Val jezelf niet af als je je eenzaam voelt en spiegel je niet te veel aan anderen. Maar ga bij jezelf na: waar heb IK behoefte aan? Verwen jezelf eens met iets leuks of lekkers. En maak het knus en gezellig voor jezelf. Zo vaak mogelijk. 

 

Schaam je niet voor je gevoelens​.

Iedereen voelt zich wel eens eenzaam. Dat is menselijk. 

Het helpt al enorm om het voor jezelf anders te formuleren. Niet: ik ben​ ​ eenzaam. Maar: ik voel​ mij ​op dit moment​ eenzaam. Nog beter: ik zou op dit moment wel ​behoefte hebben aan een praatje. Je maakt het gevoel daarmee kleiner en de stap naar een oplossing ook. 

 

Blijf actief. 

Ga er op uit en stap er op af. Maak een praatje met deze en gene. Meld je aan bij een activiteit of organiseer zelf iets. Het liefst in je directe omgeving.  Word vrijwilliger. Door samen dingen te doen leer je op een ongedwongen manier mensen kennen. Probeer gewoon eens iets uit. Het hoeft niet meteen een succes te worden! Je hoeft er ook niet perse de deur voor uit. Ook via internet kun je deelnemen aan allerlei activiteiten. 

 

Leg de lat niet te hoog​. 

Ga niet op zoek naar ‘vrienden voor het leven’. Maar begin gewoon eens met een praatje met de buurman. 

Nodig eens mensen uit. Wees daarbij concreet. Niet ‘kom eens langs’ maar: “ik zou het gezellig vinden als je deze week een kopje koffie komt drinken? Schikt het a.s. zondag? ”

 

Houd je netwerk op peil. 

Verhuist je beste vriend of die aardige buurman? Ga niet bij de pakken neerzitten maar zorg dat er gewoon weer iemand ‘bij’ komt. Het gezegde luidt niet voor niks: beter een goede buur dan een verre vriend.

 

Vraag hulp. 

Mensen vinden het leuk om op hun kennis en kunde aangesproken te worden. Is je buurvrouw een enthousiaste tuinier? Vraag haar eens om raad. Heeft je buurman een schitterende volière? En zou je ook wel een kanarie willen? Vraag eens of hij tips voor je heeft. 

 

Bel Humanitas.

Kun jij wel een steuntje in de rug gebruiken? 

Aarzel dan niet en vraag ons om raad of hulp. Onze vrijwilligers zijn in de buurt en staan voor je klaar. Je kunt eerst op onze website kijken of direct contact opnemen met onze coördinator Vriendschappelijk Huisbezoek van Humanitas. Afdeling het Hogeland  Tel. 06 12739553

Of het algemene secretariaat: 06 51325810

 

Wordt vrijwilliger bij Humanitas.

Ben je geïnspireerd geraakt? Word dan vrijwilliger bij Humanitas.

Kijk op onze website of neem contact op met het secretariaat van onze afdeling:

06 51325810

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Terug naar het nieuwsoverzicht